E&M in actie
Officiële opening van de SEM-ruimte bij het E&M Laboratorium
Vorige week woensdag 1 maart vond bij het E&M Laboratorium de officiële opening plaats van de Scanning Electron Microscope (SEM)-ruimte door Ton Dortmans, EVP E&M.
Ton nam daarbij de gelegenheid om uitgebreid met de collega’s van team laboratorium en team PEMD (Process Equipment & Materials Development) in gesprek te gaan. Hij benadrukte het grote belang van innovatieve ontwikkelingen, vooral te blijven zoeken naar mogelijke besparingen en het goede werk voort te zetten. De kosten voor componenten zijn fors en daarmee ook de mogelijke besparingen door het ontwikkelen van nieuwe repairs. Innovatieve ontwikkelingen rondom processen, equipment en materialen zijn zeer belangrijk bij het ontwikkelen van nieuwe repairs. Ton gaf daarbij aan wat het belang is van ons laboratorium en dat er geen onduidelijk is over het bestaansrecht.
Nadat Ton de SEM-ruimte officieel had geopend, met het doorknippen van een lint, werd de ruimte betreden en konden Ton en Thom Grobben (VP Engineering) met eigen ogen zien hoe de modernste SEM van Europa voor de industrie er uitziet en hoe die werkte. Daartoe was een kalibratie-stuk in de vacuümkamer van de SEM geplaatst waarop Ton zelf kon inzoomen (op dat moment een vergroting van 20.000x). Richard Borsboom van de firma Jeol gaf in het kort uitleg over de werking van een SEM. Sebastiaan de Vries van het laboratorium en Kim Waringa van team PEMD vertelden waarom de SEM voor hun werkzaamheden een fantastische aanwinst is.
Type JSM-IT700HR
De SEM is van het merk Jeol, type JSM-IT700HR. De werking van zo’n SEM is gebaseerd op het gebruik van een elektronen straal om het microscopische beeld te creëren. Het voordeel van dit type microscopie is dat de gebruikte elektronenstraal een zeer korte golflengte heeft en daardoor een zeer grote vergroting mogelijk maakt. Bij deze techniek is een resolutie mogelijk van ongeveer 0,1 nanometer en een totale vergroting tot de 1,5 miljoen keer (bij “gewone” lichtmicroscopie zijn resoluties mogelijk van 20 tot 780 nm).
De SEM levert een belangrijke bijdrage bij de werkzaamheden voor het laboratorium. Zo kunnen bijvoorbeeld een deeltje in oliemonsters onderzocht worden, chemische analysis van materialen worden bepaald, vorm en oppervlakte gesteldheid van media (grit, shot peen kogels, plasma spuitpoeders, etc.) worden bekeken, metallurgisch onderzoek op coatings worden gedaan en vele andere zaken.
Vanuit het oogpunt van schade-onderzoek (‘Failure Analysis’) en schade-oorzaak-onderzoek (‘Root Cause Failure Analysis’) is de aanschaf van SEM zelfs een unieke stap voorwaarts. Tegenwoordig is het vrijwel onmogelijk om uiterst nauwkeurig schade-onderzoek te doen zonder gebruik van een SEM. Vaak moest onze Failure Analysis Engineer Kim Waringa naar het NLR (Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum) afreizen om daar tijd te huren voor gebruik van de SEM. Wat een dure aangelegenheid was. Vele KLM E&M schade-onderzoek rapporten, gemaakt door Kim, worden gedeeld met OEM’s (zoals Boeing, General Electric, CFM, Collins, etc.), dus gebruik van een SEM bij dit soort onderzoeken helpt E&M o.a. om claims uitgekeerd te krijgen. Dat bespaart E&M regelmatig zeer grote bedragen (uitgaande van de kostprijs van vliegtuigdelen).
Na de officiële opening van de SEM-ruimte was er nog even een informele gelegenheid om een stukje taart te eten en te praten over het laboratorium en de nieuwe aanwinst.
Heb je zelf een keer zin om een kijkje te komen nemen? Kom dan eens langs bij gebouw 405, eerste etage.
Marcel van Wonderen Team PEMD (SPL/CF)
Naschrift:
Het laboratorium (in gebouw 405, 1e verdieping) zal bij de meeste E&M’ers wel bekend zijn, maar dat team PEMD (vroeger geheten afdeling ‘Proces Technologie’) zich de afgelopen 50 jaar bezig heeft gehouden met innovatieve ontwikkelingen bij E&M zal wat minder bekend zijn. Zo zijn zeer veel nieuwe technieken/processen/methodieken door team PEMD bij E&M geïnitieerd. Om enkele te noemen: allereerste robot voor E&M, Chroomvrij-exterieur verfsysteem voor KLM-vliegtuigen, Ultra High Pressure Waterjet stripping, Electric Twin Arc spraying, High Velocity Oxygen Fuel spraying, 3D-printing, laser-scanning, drone-inspectie en nog veel meer. In de meeste gevallen was E&M daardoor vaak de 1e in de gehele aircraft MRO industry. Het motto van team PEMD is dan ook: “Innovation is our tradition”.