
Beste collega’s, Het zal menigeen niet zijn ontgaan maar de aardbeving in Turkije en Syrië heeft het leven van honderdduizenden mensen verwoest. De beelden op de televisie en de kranten zijn heftig en maken op ons allemaal diepe indruk. In gedachten zijn wij bij de slachtoffers en hun nabestaanden. Ook bij E&M zijn er vele collega’s werkzaam van Turkse en Syrische afkomst. Zij hebben wellicht dierbaren die zijn getroffen door deze aarbeving of hebben zelfs dierbaren verloren en zijn ondanks alles toch gewoon werkzaam. Heb begrip voor elkaar en steun deze collega’s waar mogelijk. Ook KLM heeft een steentje bijgedragen. Zo stelt KLM Cargo voor twee weken belangeloos vrachtcapaciteit beschikbaar op de dagelijkse vlucht van Amsterdam naar Istanboel om zoveel mogelijk hulpgoederen naar Turkije te vervoeren. Ben jij een actie gestart om de slachtoffers van de aardbeving te helpen? In de Yammer community kun je jouw actie of initiatief delen met collega’s. Deze week is de interne KLM-campagne ‘In gesprek over ongewenst gedrag’ live gegaan. Landelijk gezien heeft één op de acht werknemers last van ongewenst gedrag op de werkvloer. Ook bij E&M komt het helaas voor. Ongewenst gedrag in allerlei vormen zoals pesten, discriminatie, (seksuele) intimidatie, bedreiging of uitsluiting. Laat duidelijk zijn dat ongewenst gedrag, in welke vorm dan ook, nooit acceptabel is. KLM en E&M staan voor een veilige en prettige werkomgeving, waar je mag zijn wie je bent. Het is belangrijk dat we elkaars grenzen respecteren en hierover met elkaar in gesprek gaan en blijven. In deze Scope lezen jullie hier meer over. Begin dit jaar voerde KLM E&M in samenwerking met haar partners, motorfabrikant CFM International en brandstofproducent Neste een test uit op een vliegtuigmotor, waarbij 100% Sustainable Aviation Fuel is gebruikt. Wij zijn natuurlijk trots op het team van E&M en dankbaar voor hun inzet tijdens dit project. Deze motortest helpt KLM meer te leren over het gebruik van SAF en het verduurzamen van de sector. De test draagt bij aan KLM’s doel om in 2030 CO2 neutraal te zijn op de grond. Als divisie hebben wij de ambitie om tegen die tijd op 100% SAF te kunnen testen. Mooi dat deze eerste stap gemaakt kan worden in samenwerking met Neste en CFM International. Lees meer hierover verderop in de Scope.
“Sometimes, things may not go your way, but the effort should be there every single night.”
- Michael Jordan
Afgelopen vrijdag zijn onze KLM jaarcijfers over 2022 bekendgemaakt met een positief operationeel resultaat van 706 miljoen euro bij een omzet van 10,7 miljard euro. Zoals onze CEO Marjan Rintel deelde in haar CEO update jaarcijfers, een mooie prestatie, die we hebben bereikt dankzij onze klanten en de inzet van jullie allemaal. Hier met elkaar bij stilstaan, mag dan ook wel na die moeilijke jaren met telkens weer nieuwe problemen die het uiterste van ons vroegen en op alle fronten zorgden voor grote onzekerheid. Vorig jaar verwelkomde KLM 25,8 miljoen passagiers aan boord en Transavia 7,7 miljoen. In al onze markten waren de resultaten boven verwachting, met Azië als enige uitzondering. Cargo, Transavia en E&M leverden belangrijke goede bijdragen aan de KLM resultaten. Tegelijkertijd hebben we te maken met veel onzekerheden waar we ook in 2023 rekening mee moeten houden.
Als we naar de financiële resultaten van E&M kijken dan is herstel zichtbaar in 2022 en zijn wij op de goede weg. Maar het herstel gaat langzamer dan verwacht en is nog niet op het niveau van voor COVID-19. Zo zijn de E&M inkomsten in 2022 gestegen ten opzichte van 2020 en 2021, maar blijven deze nog wel achter bij 2019. De verwachtingen waren dat het herstel sneller zou gaan, maar meerdere oorzaken hadden een grote impact op dit herstel. Het herstel werd beïnvloed door verstoringen als gevolg van de lockdowns begin van het jaar (met name de Azië regio die het gehele jaar impact daarvan had), een krappe arbeidsmarkt en de verstoorde supply chain. Effect van de krapte op de arbeidsmarkt voor E&M was hogere uitstroom en achterblijven van invullen van vacatures waardoor benodigde productiecapaciteit voor herstel achterbleef. Daarnaast is er onzekerheid in de wereld door geopolitieke spanningen (Rusland-Ukraine) en inflatie met hogere kosten als gevolg. Ook bij ons lopen de kosten op, waarvan de vraag is of de inkomstenstijgingen dat kunnen blijven compenseren.



Het operationaal resultaat van E&M was in 2022 42 miljoen euro, 29 miljoen euro hoger dan in 2021 (gecorrigeerd voor de NOW-steun van de overheid). Ondanks een positief resultaat was de vrije kasstroom van E&M negatief. Een hoger werkkapitaal (voorraden, onderhanden werk, debiteuren) door de effecten van de supply chain, benodigde productiecapaciteit en de verstoringen hebben geleid tot deze negatieve cash flow, die we juist weer nodig hebben om te kunnen investeren.
Al met al, wil ik jullie bedanken voor jullie inzet en bijdrage aan deze resultaten afgelopen jaar. Dit wordt het jaar waarin we ons gaan focussen op drie pijlers: People | Operations | Customer. We zijn nog niet terug op het normaal en hebben nog veel onzekerheden in het verschiet. Denk hierbij aan de impact van rentetarieven en hoge inflatie die nog moeten komen; een gunstig evenwicht tussen vraag en aanbod dat zal afnemen naarmate de capaciteit toeneemt; de capaciteit van Schiphol die nog ver verwijderd is van het niveau van 2019 en de potentieel hoge brandstofprijs voor de langere termijn als gevolg van het aanhoudende conflict tussen Oekraïne en Rusland.
Wij kijken positief vooruit, maar hebben wel gepaste waakzaamheid voor komend jaar.
Met vriendelijke groet,